دلم می خواست که امروز (دومین روز از فروردین ماه 1387 خورشیدی – جمعه 21 مارس 2008 ) شما در اسرائیل بودید و این جشن و شادمانی را از نزدیک می دیدید. در دو شهر مرکزی اسرائیل (تل آویو و خولون)، چند خیابان اصلی از جمعیت موج می زند. دختران و پسران لباسهای رنگارنگ پوشیده اند و فضای کارناوال شادی همه جا را پر کرده است. دخترکان خود را در به صورت ملکه یا چهره های داستانهای کودکان درآورده اند و پسرکان اونیفورم پزشک و پلیس و مامور آتش نشانی و خلبان و غیره بر تن دارند. سراسر اسرائیل و همه شهرها و آبادیها غرق در شادی و سرور است.
خیر! جشن نوروزی نیست. ولی آئینی است که با ایران و ایرانیان ارتباطی ناگسستنی دارد. جشن پوریم است که در بخش دیگری از این تارنما درباره ریشه های آن توضیح داده شده که چگونه صدراعظم اجنبی پادشاه امپراطوی ایران قصد قتل عام یهودیان ایران زمین را داشت. ولی مردخای یهودی پسر عموی استر شهبانوی یهودی ایران این توطئه را کشف کرد و پادشاه ایران دستور قتل هامان بدطینت (صدراعظم اجنبی) را صادر کرد و یهودیان از یک مرگ حتمی نجات یافتند.
در بسیاری از کشورها و در بسیاری از فرهنگها و باورهای دینی ایام کارناوال وجود دارد. شوربختانه این رسم و آئین شادی بخش به ایران نرسید و در همان دورانی هم که ایرانیان چشم به روی جهان گشوده و فرهنگ خود را با الهام از تمدن جهانی باورتر می ساختند، انقلاب آمد و بساط شادی را برچید و نوحه سرائی و سوگواری را جانشین آن ساخت.
وقتی می خوانم و بررسی می کنم، می بینم کمتر قوم و ملتی در دنیا وجود دارد که مانند یهودیان رنج و محنت کشیده باشد.
یهودیان دو هزار سال در کشورهای جهان آواره بودند. سختی کشیدند. مورد آزار و تهاجم قرار گرفتند و از آنجا که قومی بی پناه بودند و توان دفاع از خویش را نداشتند، همیشه دیوار کوتاه محسوب می شدند و فرمانروایان جاه طلب و ملایان سودجو آنان را هدف آزار قرار می دادند.
ولی یهودیان، علیرغم دو هزار سال دربه دری و آوارگی، هرگز امید را از دست ندادند و همیشه شادمانی و آرزوی یک آینده خوب را حفظ کردند که جشن پوریم یک نمونه آن است. یهودیان در طول تاریخ برای خود لطیفه های زیاد نیز ساختند که جنبه انتقاد از خویش دارد- ولی موجب مسرت و مزاح نیز می شود.
آیا ملت دیگری را سراغ دارید که برای خود جوک بسازد؟
امروز (جمعه) کاروانهای شادی در خیابانهای مرکزی شهرها به حرکت درآمده و نوازندگان و رقاصان و دلقک ها بین مردم می گردند و شادی می آفرینند. (یاد حاحی فیروز ایرانی به خیر که آنهم بوئی و حال و هوائی از کارناوال دارد).
در این ساعات اگر شما در بین مردم اسرائیل بگردید، شاید شادتر از آنها کسی را در عالم نیابید. برای یک میهمان خارجی شگفت آور است که چگونه ملتی که با خطر ترور روبروست، و در عین حال که جدی ترین تدابیر امنیتی را اتخاذ کرده تا تروریست ها نتوانند به داخل جمعیت رخنه یابد و با به کار انداختن کمربند انتحاری نیت آدم کشانه خود را عملی کنند، این چنین شاد است و می کوشد از زندگی لذت برد.
به یاد می آورم که یک دوست مسلمان با شگفتی می گفت: یهودیان چقدر عید و جشن و آئین شادی دارند – و این در صورتی که بیشترین رنجها را در طول تاریخ خویش متحمل گردیده اند.
گفتم: آری حق با شماست. عید پسح (یادگار رهائی یهودیان از سرزمین بندگی مصر)، عید سوکوت (یادگار پایان فصل درو)، عید شابوعوت (یادگار نوبرینه درختان)، جشن پوریم (یادگار رهائی یهودیان)، جشن حنوکا (یادگار پیروزی یهودیان بر اشغالگران یونانی)، عید... و غیره و غیره.
یهودیان در طول سال تنها یک روز به سوگ می نشینند و آن هم به یاد ویران شدن بیت المقدس یهود در دو هزار سال پیش است- و یک روز روزه می گیرند و آنهم در یوم کیپور است.
بی آنکه قصد تبلیغ مذهبی داشته باشیم، ملت یهود حتی با آنکه شش میلیون تن از فرزندان آن قربانی شدند، همیشه شادمانی و خوش بینی و امید به آینده را حفظ کرده و این راز بقای یهودیان است. نوروز و پوریم در کنار یکدیگر خوش باد.